Ireneusz Haczewski

Elektronik, filmowiec i dziennikarz. Od szkolnego radiowęzła w 1956 roku po podziemne radio, telewizję i wytwórnię filmów — całe życie walczył o wolne słowo.

  • Twórca pierwszej w kraju regionalnej sieci podziemnego radia „Radio Solidarność Lubelszczyzna”
  • Pierwszy stały krajowy korespondent Radia Wolna Europa nadający pod własnym nazwiskiem
  • Twórca konspiracyjnej wytwórni filmów dokumentalnych CVSH
  • Działacz społeczny, radny Lublina pierwszej kadencji

Działalność

Trzy pasje: radio, film, słowo

Ireneusz Haczewski przy montażu nadajnika dla „Radia Solidarność”

Radio Solidarność Lubelszczyzna

Dwanaście nadajników zbudowanych w podziemiu i pierwsza w kraju regionalna sieć podziemnego radia: Świdnik, Puławy, Poniatowa, Lubartów. Nadawała do czerwca 1989.

Czytaj dalej →

Młody Ireneusz Haczewski przy aparaturze radiowej

Radio Wolna Europa

Pierwszy stały krajowy korespondent Rozgłośni Polskiej RWE nadający pod własnym nazwiskiem. Ponad dwieście korespondencji, ponad 50 godzin na antenie.

Czytaj dalej →

Ireneusz Haczewski z kamerą, 1962

Wytwórnia filmów CVSH

Konspiracyjna wytwórnia wideo i kwartalnik „Niezależny VIR”: unikalny zapis działalności podziemia lat 80., rozsyłany po kraju i przez Rzym i Paryż.

Czytaj dalej →

Kalendarium

Najważniejsze daty

  • 1941Urodzony 23 grudnia w Borszczowie na Kresach. Trzy lata później rodzina ucieka przed rzezią na Lubelszczyznę i osiada w Lublinie.
  • 1956Czternastolatek uruchamia szkolny radiowęzeł w liceum im. Staszica, by zwołać uczniów na wiec „polskiego października”.
  • 1957Buduje własny nadajnik średniofalowy i przez ponad trzy miesiące nadaje niezależne programy. Aresztowany w szkole przez UB.
  • 1980Współzakłada NSZZ „Solidarność” w Domach Towarowych „Centrum” w Lublinie; wybrany przewodniczącym 97% głosów.
  • 1982W podziemnym laboratorium buduje pierwszy w regionie nadajnik „Radia Solidarność”. Powstaje sieć Radio Solidarność Lubelszczyzna.
  • 198414 lutego w telewizorach Świdnika zabrzmiało: „Tu Radio Solidarność Świdnik”. Dzień później aresztowanie, areszt do lipcowej amnestii.
  • 1985–89Konspiracyjne kino, taśmoteka 100 zakazanych filmów i Niezależna Wytwórnia Filmów Video CVSH z kwartalnikiem „Niezależny VIR”.
  • 1987Tajna misja do Włoch: porozumienie z CISL, CGIL i UIL w imieniu Regionu Środkowo-Wschodniego.
  • 1990Ponad 100 materiałów dla Lubelskiego Ośrodka Telewizyjnego, odkrycie mogił pod Kąkolewnicą. Radny Rady Miejskiej Lublina.
  • 2006Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski z rąk Prezydenta Lecha Kaczyńskiego.
  • 2016Krzyż Wolności i Solidarności.
  • 2022Laureat „Paszportu Wolności” Telewizji Polskiej.
Kadr z filmu „Studencki sen o Wolności”

Film

Studencki sen o Wolności

Film z 2008 roku oparty w całości na materiałach archiwalnych zarejestrowanych przez konspiracyjną Wytwórnię Filmów Dokumentalnych C.V.S.H. w Lublinie. Reżyseria: Ireneusz Haczewski.

Uznanie

Odznaczenia

2006
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

2016
Krzyż Wolności i Solidarności

2014
Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Województwa Lubelskiego”

2022
„Paszport Wolności” Telewizji Polskiej

Pełna lista odznaczeń →

Publikacje

W mediach i opracowaniach

Paszporty Wolności

Film z cyklu TVP o Ireneuszu Haczewskim, laureacie z 2022 roku.

Zobacz →

Liberation Technology w PRL

Agnieszka Dytman-Stasieńko o technologicznej walce o wolność informacji.

Zobacz →

Kurier Lubelski, 13 grudnia 2011

Artykuł prasowy w 30. rocznicę stanu wojennego.

Zobacz →